نفس و اقسام آن اين غرر راجع به تعريف نفس و هليت بسيطهء آن و اقسام آن است . به چيزى كه قوام آثار مختصهء به اشياء و عوارض مخصوصهء آنها به آن منوط مىباشد كمال اول گفته مىشود . به عبارت ديگر : آنچه اشياء را از نقصان رهايى مىدهد دو قسم است ؛ چون يا موجب رهايى آنها از نقصان ذاتى شده و يا باعث رهايى آنها از نقصان صفاتى مىشود ؛ به قسم اول كمال اول و به قسم دوم كمال ثانوى گويند . به كمال اول در صورتى كه افعال آن على وتيرة واحده باشد ، مانند صورت ناريه ، صورت نوعيه يا طبيعيه گويند و در صورتى كه افعال آن على وتيرة واحده نباشد ، نفس گويند . نفس به دو قسم فلكى و عنصرى ، و عنصرى به نباتى و حيوانى و انسانى تقسيم مىشود . مرحوم حاجى مىفرمايد : « كمال » خبر مقدم براى « نفس » است و علت اينكه نفس ، كمال است اين است كه : كمال آن چيزى است كه شىء به واسطهء آن از قوه و نقص خارج مىشود و نفس از آن جهت كه صورت است و ماده به وسيلهء آن از قوه به سوى فعل خارج مىگردد و از آن حيث كه فصل حقيقى است و جنس مبهم ناقص به واسطهء او از نقص رها مىشود ، كمال مىباشد . مراد از كمال اول ، چيزى است كه نوع در ذات خود با آن كامل مىگردد و جنس مبهم ناقص به واسطهء آن ، نوع معين مىشود .